HAKKÂRİ (DİHA) - Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) adına Ergenekoncu paşaları cezaevinde ziyaret eden Kocaeli Garnizon Komutanı Korgeneral Galip Mendi’nin adı, 1994-1996 yıllan arasında Kıbrıs’ın "Gladio"su olarak bilinen "Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı"nda görev yaptığı sırada gazeteci Kutlu Adalı cinayetine karışmasından sonra bölgede bir çok failli meçhul cinayetlerde de yer aldığı ortaya çıktı.

TSK'nın yeni komuta kademesinde etkin rol alan ve TSK adına Ergenekoncu paşaları cezaevinde ziyaret eden Kocaeli Garnizon Komutanı Korgeneral Galip Mendi’nin adı, 1994-1996 yıllan arasında Kıbrıs'ın "Gladio"su olarak bilinen "Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı"nda görev yaptığı sırada gazeteci Kutlu Adalı cinayetine karışmasından sonra 1998 ile 2000 yıllarında Hakkâri’nin Şemdinli ilçesi’nde yaşanan birçok faili meçhul cinayetle gündeme geldi. O dönemde Kayseri Tabur Komutanlığı'nda etkin bir göreve sahip olan Korgeneral Mendi'nin görev sorumluluğu sırasında Hakkari’nin Şemdinli İlçesi'ne bağlı Öveç Yaylası'nda 28 Eylül 1999 tarihinde 5'i Irak uyruklu 7 kişinin ölümünde sorumlu olarak AİHM’de yargılandığı ortaya çıktı.

7 köylünün öldürülmesinden sorumlu tutuldu

Mendi’nin görev yaptığı sırada Kayseri Tabur Komutanın operasyonu sırasında Şemdinli İlçesi'nde bulunan Öveç Yaylası 5’i Irak uyruklu olmak üzere 7 kişiyi gözaltına aldı. Gözaltına alınan köylüler 28 Eylül 1999'da cesetleri yaylada bir kayanın altında kazılı çukura gömülü halde buldu. Cenazeler arasında bulunan Bozyamaç köylülerinden Mehmet Arıcı'nın yakınlarının savcılığa bilgi vermesi üzerine soruşturma başlatıldı. Şemdinli Cumhuriyet Savcılığı tarafından başlatılan soruşturma kapsamında Bozyamaç köylüleri tanık olarak dinlendi. Köylüler, olaydan bölgede görev yapan Kayseri 1. Komando Tugayı'na bağlı 2. ve 3. Tabur askerlerini sorumlu tutarken, Tugay Komutanlığı'nın "Türk askeri gasp yapacak, adam öldürecek kadar şerefsiz ve haysiyetsiz değil" yazılı bir metni askerler hakkında açılan Şemdinli Asliye Ceza Mahkemesi'ne gönderdi. O dönemde mahkemeye giderek ifade veren Bozyamaç Köyü'nden Burhan Eren, Arıcı'nın askerler tarafından gözaltına alındığı günü şöyle anlatmıştı:

"Ben ve amcamın oğlu Emin Eren birlikte keçilerimizi otlatıyorduk. Mehmet Arıcı da bizim biraz ilerimizdeydi, keçilerini otlatıyordu. Daha sonra Kayseri Komando'ya bağlı askerler gelerek üstümüzü aradılar. Askerler Mehmet Arıcı'yı da yanımıza getirdiler. Mehmet Arıcı'nın üstünü bizim yanımızda aradılar, üstünden herhangi birşey çıkmadı. Askerler Arıcı'nın tüm elbiselerini çıkardılar, daha sonra kendisinden para istediler. Mehmet Arıcı da parasının olmadığını söyledi. Askerler, 'Sen para vermezsen senin kilodunu da indireceğiz' dediler. Yine yok dedi ve askerler onun kilodunu da indirdiler. Daha sonra askerler 6 kişiyi daha getirdiler, bizim onları tanıyıp tanımadığımızı sordular. Biz de Mehmet Arıcı'nın dışındakileri tanımadığımızı söyledik. Daha sonra ben ve Emin Eren'i bıraktılar. Geri kalanların kimliklerini ve saatlerini aldı askerler. Daha sonra da bel bağlarıyla ellerini bağlayıp, yanlarında götürdüler. Aradan 1-2 saat geçtikten sonra onların gittiği istikametten silah sesleri geldi."

Askerler hakkında dava açıldı

Şemdinli İlçe İdare Kurulu tarafından askerlerin yargılanması için yetki verildikten sonra, Şemdinli Asliye Ceza Mahkemesi'nde askerler hakkında "Gasp ve kasten adam öldürmek" suçundan dava açıldı. Mahkeme, 3 Temmuz 2001 tarihinde Şemdinli'de görev yapan askerlerin isim listesini ve adreslerini Kayseri 1. Komando Tugay Komutanlığı'ndan istediği öğrenildi. Tugay'ın mahkemeye gönderdiği 10 Ekim 2001 tarihli ve Kurmay Albay Fazıl Ulaşan imzalı cevap yazısında ise, isim ve adres listesi yerine şu ifadeler yer aldı:

"1- TSK personelinin gasp ve kasten adam öldürmek gibi bir suçu işleyecek kadar şerefsiz ve haysiyetsiz olacağı düşünülemez.

2- Görevsizlik kararında yazıldığı şekilde, TSK'yi rencide edici ve sadece PKK yanlısı olarak bilinen köylülerin ağzından TSK personeline karşı bir suçlama ile karşı karşıya kalınmıştır.

3 - 1. Komando Tugay 2 ve 3. Komando Taburlarının anılan tarihte olay bölgesinde herhangi bir operasyon görevi yoktur. Anılan bölgede görev icra etmemişlerdir.

4- Şemdinli Cumhuriyet Savcılığı'nın 1999/295 hazırlık ve 1999/73 sayılı görevsizlik kararında olayın oluşu ile ilgili iddiaların anlatılan ve yazılan hususların, TSK mensupları tarafından gerçekleştirilebileceğine ihtimal dahi vermek düşünülemez."

Dosya Şemdinli Savcılığı'nda

2 köylü ile 5 Irak uyruklu şahsı öldüren askerlerle ilgili yargılama süreci ise ilginç bir seyir izledi. Kaymakamlığın izin vermesi üzerine olayı gerçekleştirdiği iddia edilen askerler hakkında Şemdinli Cumhuriyet Savcılığı'nca soruşturma başlatıldı. Ancak savcılık 1999 tarihinde hazırladığı 294 sayılı dosya kapsamında görevsizlik kararı aldı. Bunun üzerine İlçe İdare Kurulu'nda görüşülen dosya ikinci derecede incelenmek üzere Van Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderildi. Dosyayı görüşen mahkeme, olayda görgü tanıkları ve mağdurların bulunduğu belirtilerek dosyayı Şemdinli Asliye Ceza Mahkemesi'ne gönderdi. İç hukuk yolların tıkanmasından dolayı mağdurların avukatları 2001 yılında davayı AİHM’e taşıdı. AİHM’de ise yargılanma sürüyor. Dosyada aralarında dönemin Tugay Komutanı Galip Mendi’nin yanı sıra Piyade Komando Yüzbaşı İ. Hakkı Volkan, Kıdemli Piyade Yüzbaşı Ferhat Soycan ile Kıdemli piyade Yüzbaşı Kemal Aksu’nun da aralarında bulunduğu birçok askeri yetkili yargılanıyor.

Ortaklar Köyü’nde 14 kişi kaybedildi

Kayseri Taburun görev yaptığı dönemde Övenç Yaylası'nın yanı sıra Ortaklar Köyü’ne bağlı Ormancık Mezrası'nda 23 Temmuz 1994 yılında köye baskın yapan askerler tarafından Kerim İnan isimli köylü köy meydanında öldürülürken, Aşur Seçkin, Kemal İzce, Yusuf Çelik, Reşit Şevli, Mirhaç Çelik, Seddık Şengül, Naci Şengül, Casım Çelik, Hurşit Taşkın, Cebbar Sevli, Hayrullah Öztürk ile Salih Şengül isimli köylüleri de gözaltına aldı. Gözaltına alınan köylülerden bir daha haber alınmazken, Müdahil Avukat Levent Kanat, iç hukuk yollarının tükenmesi sonucu 2003 yılında dosyayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne gönderdi. O dönemde birçok kişi baskından dolayı akıl dengesini yitirirken, savcılığa olayla ilgili ifade veren Ortaklar Köyü'ne yapılan baskın esnasında askerler tarafından öldürülen Kerem İnan'ın oğlu Sefer İnan ise o dönemde yaşananları şöyle anlattı: "Olaydan bir gün önce Ormanca Köyü Xebêrt yaylasında askerler ile HPG'liler arasında çatışma çıkmıştı.Olayın ikinci gününde binlerce askerin köye girdiğini söyledi. Askerlerin kadınları, erkekleri ve çocukları üç ayrı grupta köyün meydanında topladılar. Bize burada 6 saat boyunca işkence yapıldı. Daha sonra aramızda babamın da bulunduğu 14 kişinin ismi okundu. Köyün içinde bulunan 7 kişiyi aldılar. Fakat babamı yanımızda silahlarla tarayarak öldürdüler. Kalan 6 kişi ise Şemdinli'den köye gelirken yolda askerler tarafından alındı. Biz bu 13 kişiden bir daha haber alamadık. Köyümüz hayvanlar ve eşyalarla birlikte ateşe verildi. Hayvanların büyük bölümünün yanarak öldüler. Kalanları ise askerlerin silahlarla öldürdüler" demişti.

Korgeneral Mendi’nin biyografisi ise şöyle:

Korgeneral Galip Mendi 1951 yılında Ankara’da doğdu. 1970 yılında Kara Harp Okulundan Piyade Asteğmen olarak mezun oldu. Piyade Okul K.lığı’ndaki öğrenimini müteakip, 1971 yılında Teğmen olarak Kıt'a görevine başladı.

1971 - 1974 yıllarında 70'nci P. A. K.lığı'nda Antalya, 1974 - 1977 yıllarında 247'nci P. A. K.lığı’nda Göle / Kars, 1977 - 1980 yıllarında 213'ncü P. A. K.lığı’nda Babaeski, 1980-1981 yılları arasında Komando Taburunda Kıbrıs, 1981-1983 yılları arasında Bölge Seferberlik Tetkik Kurulu Başkanlığında / Diyarbakır, Takım ve Bölük Komutanlığı ile Bölge Subaylığı görevinde bulundu.

1983 - 1985 yılları arasında Kara Harp Akademisinde öğrenim gören Korgeneral Galip Mendi, Kurmay Subay olarak 1985 - 1987 yılları arasında P. Tb. K.lığı MUĞLA, 1987 - 1990 yılları arasında Maltepe Askeri Lisesinde Hrk. ve Eğt. Ş. Müdürlüğü, 1990 - 1991 yıllarında SİİRT, 1991 - 1992 yıllarında 70'nci P. Tugayı MARDİN, Kurmay Başkanlığı görevlerinde bulundu ve müteakiben Özel Kuvvetler Komutanlığı bünyesine atandı.

1992 - 1994 yılları Özel Kuvvetler Komutanlığına Okul K.nı, 1994 - 1996 yıllarında K.K.T.C'de Sivil Savunma Teşkilat Başkanlığı, 1996 - 1997 yılları 4 ncü Özel Kuv. Alay Komutanlığı, 1997 - 1998 yılları Özel Kuvvetler Komutan yardımcılığı görevlerinde bulundu, 30 Ağustos 1998 tarihinde Tuğgeneral'liğe terfi etti.

Korgeneral Galip Mendi 1998 - 2000 tarihlerinde 1'nci Komando Tugay Komutanlığı KAYSERİ, 2000 - 2002 Güvenlik Kuvvetleri K.lığı K.K.T.C.’de görev yaptı. 2002 yılı atamalarında Ege Or. Komutanlığı Hrk. Kur. Ybşk.lığı görevine, 2003 yılı atamalarında ise Tümgeneral rütbesine terfi ederek Ege Or. K.lığı Kur. Bşk.LIĞI, Yüksek Askeri Şura Ağustos 2006 kararları ile Ulş. Okl. ve Eğt. Mrk. K.lığı görevine atandı.

Korgeneral Galip Mendi , 2007 yılı Yüksek Askeri Şura sonucunda Gnkur ATASE Bşk.lığı görevine atandı. 30 Ağustos 2007 tarihinde geçerli olmak üzere Korgeneral’liğe terfi etti.