Sivil toplum örgütleri İsviçre hükümetine Hasankeyf’ten elini çekmesi için ağır eleştirilerde bulunuyor. Eleştirilerin odağında dört İsviçre şirketi bulunuyor: Alstom Suisse, Magiia, Stucki ve Colenco. Bu şirketler bir çok Avrupalı şirketin de ortak olduğu Ilısu Barajı Projesi çerçevesinde 225 Milyon Franklık (202 Milyon Euro) finans sağlıyor. Bu şirketler üzerinde aynı zamanda devlet güvencesi bulunuyor.

 

Kalkınmaya yönelik yardım örgütleri ve bir çok parlamenterden sesler projeye karşı yükseliyor. Türkiye’nin 2006’dan bu yana verdiği sözlere rağmen toplumsal ve çevresel kurallara uymadığı tepkisi geliyor.

 

HÜKÜMETİN GÜVENİLİRLİĞİ SARSILACAKMIŞ!

 

İsviçre hükümeti ise bunu güvenilirlik meselesi yaptı. Hükümet projeden geri çekiliser güvenilirliğinin tehlikeye gireceğini savunuyor. Ancak İsviçre’nin “güvenilirliği” Kürt topraklarında tarih ve doğa katliamına yol açıyor.

 

Ekonomi Bakanı Doris Leuthard parlamentoda geçen hafta yaptığı açıklamda hükümetin de Türkiye’nin uluslararası anlaşmalara uymasındaki eksiklikerin bilincinde olduğunu söyledi. Leuthard bu sürecin İsviçre’nin projeden çekilmesi ile de sonuçlanabileceğini belirterek, “Eğer koşullar yerine getirilmezde işletim riskine karşı üç sigorta şirketi anlaşma uyarınca alıcı garantörlere karşı bir eyleme geçebiliyor. İtirazsız, garantörler ve mal sağlayanlar arasında sözleşmeye dayanan ilişkiler iptal edilebilir” dedi.

 

YEŞİLLERDEN HÜKÜMET BASKI

 

Bu işarette bulunacaklar ve bu süreci başlatması gerekenlerin garantörler olduğunu ifade eden Leuthard, bunun da inşayı otomatik olarak durduracağını kaydetti. Bu tedbir daha önce uygulanmadı.

 

Yeşiller partisinin parlamentodaki temsilcisi Marlies Banziger, bu açıklamanın biraz umut verdiğini belirtirken, yetkili makamların hemen harekete geçmesini istedi. Banziger, “Eğer geri çekilmezde İsviçre’nin itibarına ciddi göle düşebilir. Eğer hükümet tedbir alamazsa, riske karşı işletme sigortalarının özelleştirilmesi için baskı yapacağım” diye belirti.

 

SOSYALİSTLER: İNŞA BAŞLAMADAN PARAYI ÇEK

 

Sosyalist Milletvekili Silvia Schenker, hükümete projeden çekileceğini Türkiye’ye bildirip bildirmeyeceğini sordu. Schenker ayrıca Dicle Nehri üzerindeki Ilısu Baraj inşaatı çalışmaları başlamadan hükümetin paraları kesmesinin hayati olduğunu kaydetti.

 

 

Her iki parlamenter Türkiye’nin 532 Milyon Franklık yabancı yatırımlardan yararlanmak amacıyla 150 kriteri yerine getirmek için aradan iki yıl geçtiğine dikkat çekti.

İsviçre hükümeti, projeden çekilmeleri halinde Türkiye ile daha geniş siyasi ve ekonomik ilişkilerin bozulmasından endişe ediyor. İsviçre Cumhurbaşkanı Pascal Couchepin ve Ekonomi Bakanı Doris Lauthard Kasım ayında ikili ilişkileri başlatmak için Türkiye’ye gidiyor.

 

Geçtiğimiz ay Türk Dışişleri Bakanı da İsviçre’ye ziyarette bulunmuştu. İşletim Risklerine Karşı İsviçre Sigortası (ASRE) bağımsız uzmanların Türkiye’nin uluslararası standartlara uyma konusunda büyük şaşırtıcı bir eksiklik yaşadığnı tespit ettiklerini kaydetti ancak eken reaksiyon gösterilmemesi gerektiğini savundu.

 

BERN DEKLARASYONU ÖFKELİ

 

ASRE Sözcüsü Sonja Kohler, “Türkiye’nin doğrulmak için henüz zamanının olduğuna inanıyoruz” dedi. Kohler, taraflar arasında görüşmelerin sürdüğünü ve İsviçre’nin geri çekilmesinden önce bu görüşmelerin aylar sürebileceğini ifade etti.

 

Projenin finansörlerinden Alstom Suisse ise Doris Leuthard’ın uyarısını not ettiklerini söyledi ancak herhangi bir değerlendirmede bulunmadı. Buna karşın Bern Deklarasyonu (DB) isimli sivil toplum örgütü hükümetten adım bekliyor. DB Sözcüsü Christin Eberlein, “Haftalardır İsviçre makamları üçüncü ve son bir uyarı yapmak için gerekli tedbirleri alacağı sözünü veriyor” tepkisinde bulundu.

 

Christine Eberlein İsviçre hükümetinin “Türkiye’yi uluslararası standartlara uyma konusunda ikna çabasını” da memnuniyetle karşıladı. Bağımsız uzmanların yaptığı tespitlerin durumun “yıkıcı” olduğunu gösterdiğine işaret eden Eberlein, önümüzdeki günlede Batman’da gösterilerin öngörüldüğünü belirtti.