|
Di encama Kongreya Partiya Civaka Demokratîk de derket holê di pêşerojê de ji bo ku hemû dilsozên demokrasiyê yên Tirkiyeyê bên ba hev dê xebatên partiyeke ’Sîwane’ bêne kirin. Hevkarî an jî hevpariya hêzên demokratîk her dem peyvên xweş in û heger hevkarî li ser esasên hêza humanîzmê, ji bo gelan bibe çavkaniya xweafirandina fikir û ramana azad tu hêzek nikare pêşiyê li berfirehbûna wê xebatê bigire.
Lê gava ez li realîzma Tirkiyeyê dinêrim çavkaniyên nirxên demokrasiyê gelekî şolî ne. Demokrasiya aliyê çepgir a Tirkiyeyê ji ber li ser esasê damezirandin û parastina komara Tirkiyeyê çêbûye, ji bilî neteweya tirk nikare tehamûla neteweyeke din bike, nikare bibe dengê pir aliyan. Di vî warî de mînaka herî berbiçav partiya CHP’ê ye. Peyvên demokrasî û wekhevî ji devê Denîz Baykal, Bulent Ecavît, û dameziranê CHP Îsmet Înonu, nakevin/diketin, lê îdeolojiya wan yekmilet, yekdewlet e. Ji ber vê jî gava partiyên qaşo çepgir ên Tirkiyeyê bi peyv, nêrîn û tevgera şovenîstî derdikevîn pêş divê mirov matmayî nemîne.
Ji xwe HAK-PAR, ODP, EMEK û hwd. çiqas mirov dikare weke hêz bi hesîbîne xwediyê goftûgeheke bi serê xwe ye. Li aliyê dîn di serî de HAK-PAR li dijbertiya DTP û PKK’ê siyasetê dimeşîne, weke kurd kîtla DTP çîqas dikare HAK-PAR’ê efû bike divê bi serê xwe were nîqaşkirin.
Heta partiyek/kesek hebûna kurdan weke gelekî cuda a li Tirkiyeyê nepejîrîne nîkare xwe ji korfehmiya siyasetê azad bike, ji ber nirxên demokrasiya partî, sazî an jî rêxistênen Tirkiyeyê tên li peyva kurd dixitimih. Kî maf û daxwazên kurdan bîne ser ziman bi awayekî otomotîk ew dibe mûxalîf. Dê vê radeyê de ji bîlî kurdan jî li Tirkiyeyê mûxalefet tune ye û sîvîl însiyatîf ji mêjve hatiye tasfiyekirin. Mîllîtarîst fikir li her qadên civakê belav bûne.
Divê kurd bi hêviyên hêzên demokratîk miriya jî zîndî nekin. Dema koalîsyona HADEP- SHP jî min gotibû ’miriyan zîndî nekin’. Heke hevkarî bibe divê li esasê hêza du aliyan pêk were. Di halê nîha de çepgirên Tirkiyeyê bo ku qetlîam, înkar û talana ser kurdan bi dawî bibe çîqas kes xistine kolanan? Her roj termên leşkerên tirk tên û dayîkên leşkeran silavên leşkeran di merasîmên cenazeyan de didin, çepgir çiqas dikarin silavên dayîkan vegerînîn,dirûşmeyên; Ji Şer Re Edî Bese?
Heke hevkarî bi MHP’ê re bê çêkirin ez fêm dikim. Mirov dizane daxwaz û îdeolojiyên herdu aliyan zelal e lê ji bo ku xwîn nerije hevkarî kirine. Weke ANC (Partiya Mandela) û Apartheid (Frederik Willem de Klerk) a salên 90’ê de, li Afrika Başûr. Hevkariyeke kesên ku hîna di asta ku li kurdan nedin kurd guneh in de nêzîkî kurdan dibin û bi hinek kêsên ku dixwazin li ser hêza kurdan bilind bibin re bê çêkirin, ew ê li şûna berfirehabûna hevkariya hêzên demokratîk, heviyên kurdan bên şikandin û bibe sedama belavbûna dengên kurdan. Kurdên ku hemû fedakariya aştî aramiya civakê Tirkiyeyê kirine, bo wî divê xwe ji komplexa parastina demokrasiya Tirkiyeyê xwe rizgar bikin. Divê DTP, xeta di navbera partiyeke siyasî û rêxistineke mafê mirovan de çiye baş zelal bike.
|