| |
| Eklenme Tarihi: 6.10.2008 Saat: 21:45 |
|
|
Em derbasî salvegereke nû ya Komploya Navneteweyî dibin. Di 9-ê Cotmeha 1998-an de, di encama peymaneke di navbera DYA, Îngilistan, Îsraîl û Tirkiyeyê de, tevî ku þer jî bidin ber çavê xwe Rêber Apo bi terik kirina Suriyê re rû bi rû ma. Rêber Apo di nirxandinên ku wê demê kirin de destnîþan dikir ku mijar ne wî tenê tevahiya kurdan, ji wê jî wêdetir tevahiya Rojhita Navîn dideber xwe. Pêvajoya ji 9-ê Cotmeh a 1998-an heta roja me, nirxandinên Rêber Apo piþtrast dike. Di destpêkê de hate xwestin Rêber Apo bê tasfiye kirin, piþtî vê yekê jî mudaxaleyên li hember Afganîstan û Iraqê pêk hatin, Suriyê teslîm hate girtin û pêþiya mudaxeleya li hember Îranê hate vekirin.
Ev tev nîþan didin ku pêvajoya bi 9-ê Cotmeh a 1998-an hate destpêkirin di çerçoveya pilansaziyekê de pêk hat. Ev plan a di serî de DYA ji aliyê hêzên sermeyedar ên global ve hate meþandin mîna -Projeya Rojhilata Navîn a Mezin- hate binav kirin. Mîna hedef jî hêzên ku li hember mudaxeleya xwe kelem dîtin û hate aþkere kirin ku divê ev hêz ji holê werin rakirin.
Çiqasî gihiþtin hedefên piþtî destpêkirina komploya navnetewî û encam ji vê yekê bidest xistin bêgûman mijara guftugoyê ye. Hêzên sermeyader ên global di nava xwe de dest bi guftugoya ka çiqasî gihiþtin armancê xwe dikin. Teorisyanên sermeyeya global a burjuwa yên mîna F. Fukomaya jî neçar man ku di pêvajoya em gihiþtinê de têkçûna DYA-ye webûl bike.
Rastiya qeryana global a li DYA-yê ti jiyîn piþtrast dike û nîþan dide ka plana DYA-yê ya hate meþandin çiqasî têkçûye.
Di pêvajoya niha de jî tevî hemû ziraran komploya navnetewî didome. Ev berdewamkirin her diçe der dikeve asteke bilindtir. Bi Rêber Apo destpêkir, hêzên dînamîk ên þoreþger yên li herême dane berxwe û paþê jî dewletên ku mîna asteng hatin dîtin kirin hedef. Ji ber vê yekê jî komploya navnetewî ya derkete asta herêmîbûnê gelek hêzên navnetewî beþdarî pêvajoyê bûn.
Dewletên li Rojhita Navîn xwedî berjewendî ne tevlî pêvajoyê bûn. Dewlêtên mîna Çîn, Japonya yên Rojhilat; dewletên mîna Almanya, Fransayê jî bi þêwazekî pêwistî dîtin ku mudaxeleyî rewþa Rojilata Navîn bikin. Bi vê yekê re komploya navnetewî, li qadeke navnetewî belav bûye.
Qeryana global bu rojeva sereke ya pirsgirêkên li cîhanê tên jiyîn. Di navenda derbûna qeryana global de Projeya Rojhilata Navîn a Mezin û pêknehatina vê yekê ya li Rojihilata Navîn heye. Tu kes înkar nake ku di bingeha vê yekê de sererastkirina dengeyên cîhanê yên di sala 1990-î de hatin xerakirin heye. Heger BOP pêk bihata û dengeyên cîhanê ji nû ve hatibana sazkirin, kesî niha bahsa qeryana global bike. DYA mîna împaratora cîhanê wê îlan bikira ku hêza bi tenê ye. Herwiha hemû dewletên li ser erdnîgariya cîhanê bûbane eyaleteke DYA-yê. Di rewþa niha de ne gihiþtine armancekî bi tenê ji van.
Tê zanîn ku gelek planên ku ji aliyê hêzên sermayeya global ve hatin rêvebirin, beriya hingî di pirtûkan de hatin çapkirin û tiþtên di van pirtûkan de xistin senaryo û filmên wan hatin kiþandin. Beriya 9-ê Cotmel a 1998-an di tiþtên ku di pirtûka bi navê -Çalakiyên Bûn Sedema Þer- de hatibûn nivîsandin di roja me de heta astekê hatin pêkanîn. Rêber Apo di nirxandinên piþtî 9-ê Cotmehê navê vê pirtûkê bilêv kir û destnîþan kir ku di pirtûkê de bi navê -Kaya- cîh dane wî. Li gor vê pirtûkê bi êrîþeke li hember kesekî ku diþibinîn Rêber Apo re aloziyeke herêmî destpê dike. Tiþtê niha tên jiyîn diþibin vê yekê.
10 sal di ser komploya navnetewî re derbas dibin. Bi vê yekê re em derbasî salvegereke nû ya komployê dibin. Heger bala we bikiþîne me pêwist dît ku em bêjin, -Em derbasî salvegereke nû ya komployê bûn-. Ji ber ku komploya navnetewî hêna jî didome. Rêber Apo hêna jî di navenda êrîþê de tê hiþtin. Ev hem ji bo hêzên navnetewî yên komplo lidar xistin, hem jî ji aliyê hêzên di nava komployê de cîh girtin derbasdar e. Rêber Apo dîlê Rejîma Îmraliyê ye. Bi qanûnên taybet -heger mirov karibe bêje- neçar maya jiyana xwe bidomîne. Di þertên wisa de Rêber Apa li gorî pîvana, "Heger bibe jiyaneke azad" tevdigere û bi berxwedanê jiyana xwe didomîne. Herwiha rewþa dîlgitîbûnê werdigerîne cihekî ku gavên bi biryar ber bi azadiyê ve tên avêtin. Ev rastî dibe sedem ku Rêber Apo dibe hedefeke bingehîn a êrîþên mezin yên hêzên komploger ên navnetewî. Di vê çerçoveyê de di salvegereke nû ya komploya navnetewî de êrîþên li ser Rêber Apo her diçe zêde dibin.
Êrîþên li hember Rêber Apo tenê di çerçoveya êrîþên fizîkî û zexta psîkolojîk ya li ser tê meþandin bi sînor nayê hiþtin. Van derbas dike. Erîþ li ser nasnameya Rêber Apo û ji bo ji holê rakirina bandora wî ya manewî ya li ser gel didome. Tahamûhû hebûn û navê Rêber Apo jî nakin. Ji ber vê yekê jî hebûna wêneyê Rêber Apo û gotina -Rêzdar- a ji bo Rêber Apo di çerçoveya sûç de tê nirxandin û ên vê yekê pêk tînin li cezayê giran yên girtîgehê rast tên. Ev bêtahamulî anîne noqteyeke wisa; di êrîþa balafirên þer ên Artêþa Tirk ku li hember Çiyayê Qandîlê pêk hatin de bi tonan bombe li ser wêneyê Rêber Apo hatin barandin.
Em 10’meîn Salvegera Komploye li pey xwe dihêlin. Di dema derbasûna salgevereke din a komployê de; Rêber Apo nîþanî me daye ka li hemberî komployê em di nava têkoþîneke çawa de bin. Tenê bi vî rengî em dikarin bersivê bidin komployê û li dijî wê rawestin.
10 salên borî yên komploya navneteweyî careke din nîþanî me da ku rastfêmkirina Rêber Apo, þopandina wî û di vê çarçoveyê de bicihanîna pêwistiyên van mîna ku komployê vala derbixe her wiha riya bi tenê ya me bigihijîne serkeftinê ye.
|
|
 Yazdýr  Yorum Ekle
(Not: Yorum sadece üyeler tarafından yazılabılınır. Yazılan yorumlar yönetim tarafından onaylanmak için beklemeye alınıyor.) |
|
|
|
 |
| |
|
Kurdish
Turkish
Download
En Popüler
En Ýyi
Ekle
