| |
| Eklenme Tarihi: 11.11.2006 Saat: 00:04 |
|
|
SANATÇI MEHMET ATLI İLE RÖPORTAJ
ŞARKILARI KENDİSİNDEN DAHA ÇOK TANINIYOR
......"1975 yılında Diyarbakır’da doğan Mehmet Atlı ilk ve ortaöğrenimini Diyarbakır ve Ankara;da tamamladı. Ergani kökenli ve on çocuklu bir ailenin altıncı çocuğudur. Ergani, Diyarbakır ve Elazığ-Maden kültürünün özelliklerini bir arada barındıran ve Kurmanci, Zazaki ve Türkçenin konuşulduğu bir yöredir. Atlı, bu dillerin konuşulduğu bir aile ortamında ve Diyarbakır’ın Bağlar semtinde Çüngüşlü Türkmen, Balkan ya da Kafkas göçmeni Türk; Mardinli, Batmanlı Arap, Zazaca ve Kurmanci konuşan Kürt ailelerle alevi demiryolcu ailelerin bulunduğu çok kültürlü bir mahallede yetişmesini şans olarak değerlendiren, Mehmet Atlı ile yaptığım röportajı RojaCiwan ailesine olduğu gibi sunuyoruz.
1) Önce Koma Dengé Azadi de seslendirdiğiniz Megrî ve Mihemedo adlı şarkılarıyla tanınıp dikkatleri üzerinize çektiniz. Elbetteki buraya kadar sizi getiren bir müzik geçmişi vardır Mehmet Atlı nın bize müzik hayatını anlatır mısınız?
Çocukluğumdan itibaren enstrümanlara ilgi duydum. Derken abim eve bir bağlama getirdi ve müzik hayatım böyle başladı denebilir. Bazı tesadüfler de söz konusu. Diyarbakır''da doğup büyüdüğüm mahalle balkan göçmenlerinin, alevi demiryolu çalışanlarının bulunduğu bir yerdi. Bunlar müziğe ilgili insanlardı. Komşularımızda saz bulunurdu. Gözümü açtım ve kendimi mahalle düğünlerinde büyülenmiş bir şekilde saz çalanlara, cümbüş çalanlara bakarken, Sokakta davul niyetine yağ tenekeleri çalarken ve tahtadan, naylon ipten yalancı sazlar yaparken buldum... Ondört yaşımdan beri bağlama, lise yıllarından itibaren de gitara merak saldım. Lise yıllarında amatör gruplarda sahne almaya başladım ve üniversite hayatıyla beraber Denge Azadi...
2) Siz sadece önüne konulan parçaları okumaktan çok yaratıcı ve yenilikçi yönünüzle de tanınan bir sanatçısınız yani sizi bestekârlığınızda tanıyoruz. Hem iş, diğer yandan müzik ve yeni şeyler üretme kaygısı. Bunların hepsini nasıl kaldırabiliyorsunuz?
Erken yaşlarda besteci olmayı kafama koydum. Bu heves belli bir birikimle ve yaşanmışlıkla buluşunca ister istemez şarkı yazıyor insan. Ama bu işin karın doyurmayacağı sezgisiyle başka bir meslek edinme mecburiyeti hissettim ve zorlanarak da olsa mimarlık okudum. Hala geçimimi büyük oranda oradan sağlıyorum. İnsan çok sevdiği şeyleri geçim aracına dönüştürmese daha iyi olur diye düşünüyordum o zamanlar. Zaten Kürt müziği bizi besleyecek bir piyasaya kavuşabilmiş değil. Yani sorunuzun yanıtı, biraz mecburiyetten koşturuyoruz. Ama mimarlığı severim. Bilinçli bir tercihle yöneldiğim bir alandır. Halen Mimarlık Tarihi üzerine master yapıyorum. Sanat dalları birbiriyle keskin sınırlarla ayrılmış değillerdir ve birbirlerini beslerler. Yine de içimize sinen çalışma koşullarında sadece müzikle geçinebilmek isterdim. Yeni şeyler üretme kaygısına gelince... Herkes müziği bir şekilde yaşar. Ben de böyle yapmak zorunda hissediyorum. Yani müziği hiçbir zaman sadece icracı ya da araştırmacı olmak üzere düşünmedim. Ben hep işin beste yapmak, kendi kişiselliğini ortaya koymakla ilgili kısmını düşündüm. Yoksa müzik emekçiliğinin her türlüsü saygındır.
3) Müziğinize hangi sanatçıların etkileyiciliği karışmıştır ve bu etkileyicilik müziğinizin hangi aşamasına kadardır?
Dedemin Ergani''deki evinde duvara asılı bir teyp, yanında da işlemeli bir çantada Kürtçe kasetler dururdu. Boyumun yetişmediği bu uzaklık, gizemli bir uzaklıktı. İşte o çantada M.Arıf Cızrawiler, Kawis Axalar, Hesené Ciziriler, Eyşe Þanlar dururdu. Bu sesler hala kulağımda. Derken dedemin hac dönüşü bize hediye ettiği teyp, babamın her sabah transistörlü radyodan türkü dinlemesi. Bunlara annemin belli belirsiz mırıltılarını eklemeliyim. Kulağım tüm bunlara açıktı.12 Eylül sonrası bu kasetlerin yakılması onlara duyduğum ilgiyi artırdı diye hatırlıyorum. Özel bir sanatçı adı belki veremem ama abimin eve Livaneli''nin albümlerini getirmesi... Derken Şiwan Perwer''in sesi. Ciwan Haco ve Nizamettin Ariç, biz genç kuşak müzisyenlerin önünü açan öncü girişimlerde bulundular. Ama aynı zamanda çıtayı yüksek bir yere koyarak bağladılar da. Mihemed Şexo hala beni çok etkileyen bir müzisyendir. Koma Wetan''ın rock denemelerini duyduğumda havaya uçmuştum. Koma denge Azadi ve Koma Amed''in pop karakterli ilk girişimleri beni heyecanlandırdı. O zamanlar lise öğrencisiydim ve geleneksel Kürt müziği biz yaştaki dinleyicilerin ihtiyacını tam olarak karşılamıyordu. Üniversite yıllarında batı müziğinin popüler türleriyle tanıştım. Tüm bunlar bir birikim sağlamıştır. Sorunuzun ikinci kısmına gelirsek... Beslendiğim bu kaynaklardan(özellikle halk müziğinin birikiminden) büsbütün bir kopuş belki hiç olmayacak. Çünkü ben bunlarım. Ama bir noktadan sonra kendi sözümü söylemeye giriştim. 95 yılından bu yana bestelerimi yayımlıyorum. Özellikle Kürtçe şarkı sözlerine bir yenilik getirme çabasındayım.
4) Kürt Müziğinin içinde bulunduğu atmosferi değerlendirirmisiniz?
Kürt müziği ciddi bir kriz yaşamakta. Bu kriz birbirini besleyen üç ayrı düzlemde hissedilmekte. Yapımcı, müzisyen ve dinleyici düzlemlerinde. Bunların birindeki kriz diğerleri tarafından yeniden ve yeniden üretilmekte ve sonuç korkunç bir düzeysizlik, tekdüze yapımlar, heyecanını yitirmiş bir müzik atmosferi... Bunlara bir de Kürt kültür kurumlarının oynadığı daha doğrusu oynayamadığı rolü eklemek gerek...1-Müzisyenler biraz mecburiyetten biraz tembellikten geleneksel müziğin birikimini tüketme ve onun zamana direnmiş gücüne sığınma kolaycılığına sığınıyorlar. Genç müzisyenlerin çoğu kendi gerçeğiyle yüzleşen, kendini sorgulayan bir müzik anlayışına uzak, bağımsız düşünme ve davranma cesaretini gösteremeyen ve entelektüel açıdan oldukça kısır ama politik ortamın rüzgarlarını arkasına almakta da bir beis görmeyen bir samimiyetsizlik içinde.2-Dinleyici korsana, mp3''e prim veren;"yahu bu adamlar ne yer, ne içer, mesleğini nasıl sürdürür?" biçiminde düşünmekten uzak bir duyarsızlık içinde. 3-Yapımcıların durumu ise uzun bir tartışmayı gerektireceği için buraya sığdıramayacağım. Ama şu kadarını söyleyeyim bugün yapımcı firma bulmakta zorlanmayan bir Kürt müzisyeni yoktur diyeyim gerisini siz düşünün...
5) Jahr adlı albümünüz hemen hemen piyasada hiç tanıtılmadı. Sizi keşfedip sevenler bir sırrın peşine düşer gibi bulabiliyorlar albümünüzü. Diğer yandan Mehmet Atlı nın parçaları tanınıyor ama kendisi fazla tanınmıyor. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Şarkılarımın daha çok tanınıyor olmasına sevinsem mi üzülsem mi bilemiyorum. Popüler dünya bir alem. Bu alanda görünürlük/görünmezlik derin bir tartışmanın konusu. Görünmekten çok hoşlandığım söylenemez. Ama bu yok sayılmaktan hoşlandığım anlamına da gelmez, doğal olarak. Kürtçenin Türkiye’de geçmişe oranla özgürlüğe kavuşması bu alana yığılmayı ve bir kalite sorununu getirdi. Albümlerimizi imkansızlıklar içinde yapıyoruz ve büyük promosyon kampanyaları yürütemiyoruz. Konserlere, gecelere ve festivallere davet edilmeyi beklemekten başka yapacak bir şey yok. Bu konuda dinleyicinin beğenisine güveniyorum ve müziğin duyulması için gürültünün dinmesini beklemek gerek diyorum. Umarım çok zaman kaybetmeyiz...
6) Sizi şu anki aşama sadece Aydınlar dinliyor ve o kesim içinde tanınıyorsunuz en çok. Gerçi siz bana bunu sorarsanız cevabım ‘Bu her şeyde gerçek ve köklü bir sahiplenmenin patlamaya hazırlanmasıdır’ derim. Siz nasıl yorumluyorsunuz?
Kürt müziğini besleyen dinamikler değişmiştir. Kürt nüfus trajik boyutlarda bir hareketlilik yaşamış ve geleneksel yaşam alanlarından koparak kısmen modern dünyanın her yerde işleyen dinamikleri, kısmen zorlamalarla büyük şehirlere yığılmışlardır. Bu durum sosyolojik ölçeklerde ve tek tek her birimizin hayatında psikolojik düzeylerde travmalara yol açmıştır. Şimdi bu manzarayı halk sanatının geleneksel ürünleri resmedemez. Metropollerde yaşayan gençlerin duygularına, köy çeşmeleri başında, yaylalarda yazılan çoban şarkıları ya da dengbej söylenceleri tercüman olamaz. O insanlar kendi gerçekliklerini yaşıyor ve anlatıyorlardı. Biz de bunu yapacağız. Öte yandan Modern Kürt müziği doğuş koşullarında politik olmak zorundaydı. Bugün politikanın araçları, adresleri, mekanizmaları bellidir. Müziğimiz kendi gündemini tartışsa daha iyi olur diye düşünüyorum. Dünyanın her yerinde olduğu gibi. Yani kendi piyasamız oluşmalı, müzik dünyası siyasi kurumlardan bağımsızlaşmalı. Sorunuzun bağlamından uzaklaştım biliyorum ama bugün maalesef bu sorunlar benim müziğimin dinleyici tarafından sahiplenilmesinden daha önemli. Maalesef söylemim(retoriğim) müziğimin önünde gidiyor ama önce bunları anlatmam gerek, farkımın anlaşılabilmesi için. Yoksa bir başka müzisyen arkadaşımın bir söyleşide söylediği gibi içinde gitar olan her müziğe Ciwan Haco tarzı deniyor...
7) Yeni çalışmalarınız varmı? Başka bir deyişle Mehmet Atlının ikinci albümünü ne zaman dinleyeceğiz?
İstediğimiz çalışma koşullarını sağlayan bir firma bulmamız durumunda yeni bir albüm yapabilecek kadar şarkım var. Daha önceki çalışmalarımın izlerini sürüp derinleştiren, daha dünyalı daha güncel bir pop saundunun imkanlarını yakalamaya çalışan, benim şahsımda bizim kuşağın kimlik sorunlarına, cinselliğine, duygusal alemine Kürtçenin imkanlarıyla yaklaşmayı deneyen şarkılar bunlar. Aranjör Ayhan Evci ile kayıtlarını Almanya''da gerçekleştirmeyi düşündüğümüz yeni bir albüm için ne yazık ki hala finans sorununu çözemedik. Sponsorluk mekanizması ise Kürt müziği için hala hayal. Ama ümitliyim...
8) Bize zaman ayırdığınız için çok teşekkür eder ve çalışmalarınızda Başarılar dileriz.
Ben de düşüncelerimi açıklama imkânı sağladığınız için size teşekkür ediyorum.
|
|
 Yazdır  Yorum Ekle
(Not: Yorum sadece üyeler tarafından yazılabılınır. Yazılan yorumlar yönetim tarafından onaylanmak için beklemeye alınıyor.) |
|
|
|
 |
| |
|
Kurdish
Turkish
Download
En Popüler
En İyi
Ekle
